1399/8/3 شنبه با هدف بررسی کتابخانه‌های روستایی؛ دومین پاتوق مقاله خوانی همدان برگزار شد دومین پاتوق مقاله خوانی همدان و دهمین پاتوق مقاله خوانی کشور که به صورت مجازی و با همکاری نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و انجمن علمی ارتقا کتابخانه‌های عمومی ایران برگزار شد به بررسی مقاله «خدمات کتابخانه‌ای و اطلاعاتی برای توسعه اجتماع روستایی در آفریقا» پرداخت. به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان همدان، دومین پاتوق مقاله خوانی همدان و دهمین پاتوق انجمن علمی ارتقا کتابخانه‌های عمومی کشور در روز چهارشنبه 30 مهر ماه در بستر اسکای روم برگزار شد.
در این نشست زهرا معظمی، دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی به عنوان دبیر نشست، دکتر عاطفه زارعی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان و مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان،  دکتر حسین رضایی جامعه شناس حضور به هم رساندند که با استقبال گسترده کتابداران کتابخانه‌های عمومی کشور به ویژه استان همدان مواجه شد.
زهرا معظمی دبیر جلسه در ابتدا اظهار کرد: مقاله "خدمات کتابخانهای واطلاعاتی برای توسعه اجتماع روستایی آفریقا: مسائل و چشماندازها" نوشته «جاناتان دوبیوسی چیما» اهل کشور نیجریه توسط مریم قنبری خشنود کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی و کتابدار کتابخانه عمومی شاهد همدان ترجمه شده که در این جلسه ارائه می‌شود.
وی افزود: مقاله حاضر سعی دارد تا کتابخانه‌های روستایی آفریقا را با اشاره ویژه به تاریخچه، ویژگی‌ها ، چالش‌ها و چشم انداز خدمات کتابخانه‌ای در راستای توسعه اقتصادی و اجتماعی مورد بررسی قرار دهد. در نهایت، توصیه‌هایی بر اساس یافته‌ها جهت خدمات توسعه یافته در کتابخانه‌ها ارائه می دهد که سرانجام موجبات توسعه اقتصادی و اجتماعی در آفریقا می‌شود.
دبیر نشست در ادامه با بیان اینکه تربیت نسل یکی ازکلیدی‌ترین فعالیت‌های یک کتابخانه به ویژه در کتابخانه روستایی می‌تواند باشد تصریح کرد: از آنجا که رسانه‌ها در روستاها کمتر وارد شدند، این فضا را برای کتابخانه مهیا می‌کنند که در این حوزه اگر واقعا محل اجتماع هستند، تأثیر گذار باشند.
معظمی تأکید کرد: نهادکتابخانه‌های عمومی در گسترش کتابخانه‌ها بسیار موفق عمل کرده است.
وی همچنین از برگزاری همایش کارکردهای اجتماعی کتابخانه‌های عمومی در آذر ماه سال جاری خبر داد.
ارائه مقاله: ساکنان روستاها به اطلاعات برای رفع چالش‌های زندگی نیاز دارند
مریم قنبری خشنود، کتابدار کتابخانه عمومی شاهد همدان به ارائه مقاله پرداخت و در این باره اظهار کرد: اطلاعات عامل اصلی برای توسعه پایدار جوامع روستایی در آفریقا می باشد. ماهیت حیاتی اطلاعات، آن را به ستون محکمی تبدیل می کند که برای تحقق توسعه پایدار روستایی باید از آن استفاده کرد. دسترس پذیری به منابع اطلاعاتی اغلب می تواند به معنای تفاوت و تمییز بین فقر و رفاه باشد به ویژه در جوامع توسعه نیافته آفریقا. خدمات اطلاعاتی که به مردم آفریقا ارائه می شود ضعیف است و بر روی الگوی زندگی آنها تأثیر سوء می گذارد.  ساکنان روستا به خدمات اطلاعاتی نیاز دارند تا بتوانند بر چالش های اجتماعی، فرهنگی، جمعیتی، آموزشی، حرفه‌ای و فنی غلبه کنند و در نتیجه پیشرفت جامعه در سطح کلان را ارتقاء بخشند. كتابداران، به ويژه كتابداران كتابخانه هاي عمومي بایستی در اين زمينه از آموزش كافي برخوردار باشند، بنابراین خدمات اطلاعاتی جامعه به چالش کشیده می شود.
وی اهداف این مقاله را این چنین برشمرد:   تاریخچه و  توسعه كتابخانه های اجتماعی/ روستایی در آفریقا؛  ویژگی های اجتماع روستایی در آفریقا؛  نیازهای اطلاعاتی ساکنان روستا؛  رفتارهای اطلاع یابی افراد در اجتماع روستایی؛  راهبردهای توسعه اجتماع روستایی در آفریقا؛  نقش خدمات اطلاعاتی در توسعه جامعه روستایی؛  مشکلاتی که کتابخانه های روستایی در آفریقا با آن روبرو هستند؛  راهبردهایی برای غلبه بر چالشهای پیش روی کتابخانه های روستایی.
این کتابدار ادامه داد: توسعه اجتماع روستایی را می‌توان فرایند بهبود کیفیت زندگی و رفاه اقتصادی افراد ساکن در مناطق روستایی، ایجاد و افزایش اعتماد به نفس درونی و سازگاری با محیط تعریف کرد.
قنبری کتابداری اجتماعی را ارائه خدمات كتابخانه ای و اطلاعاتی در مناطق خاص در سطح جامعه، توجه به امکانات اجتماعی، بهداشتی یا آموزشی و فعالیتهای فرهنگی تعریف  کرد و گفت: منابع و وظیفه کتابدار اجتماعی ارائه خدمات به عموم جامعه است، به طوری که  به همه گروه های سنی فارغ از جنسیت، مذهب، نژاد و زبان است. از دیگر وظایف کتابدار اجتماعی ارتباط با انجمن‌های مختلف، توجه به موضوعات خاص اجتماع، بومی سازی  و توجه به نگاه‌های نو است.
وی تصریح کرد: تاریخچه کتابخانه روستایی/اجتماعی در آفریقا با نیاز به یک خدمت تشکل یافته‌تر جهت رفع نیازهای اطلاعاتی مردم روستا ارتباط نزدیکی دارد. این کتابخانه‌های کوچک اغلب در مناطقی بدون برق یا در حال احداث فعالیت می کنند. آنها به جوامع روستایی که دسترسی به مطالب خواندنی ندارند، خدمات خود را ارائه می دهند.  در دهه 1960 میلادی، مفهوم "مراکز اطلاع رسانی روستایی" توسط متخصصان و افراد دیگر در آفریقا مورد بحث قرار گرفت که لزوم دسترسی به اطلاعات توسط اهالی روستا را تشخیص دادند، و در نتیجه، طرح ایجاد سالن های مطالعه محلی و روستایی پدید آمد. این کتابخانه ها خدمات آموزشی غیر رسمی مانند سوادآموزی را  نیز ارائه می دهند. در آفریقا کتابخانه های روستایی با کتابخانه های عمومی تفاوت دارند، زیرا توسط  افراد محلی ایجاد شده اند و معمولاً با بودجه دولت پشتیبانی نمی شوند. آنها ممکن است توسط مدرسه، کلیسا یا گروه اجتماعی سازماندهی و اداره شوند.
این کتابدار خاطرنشان کرد: اجتماع روستایی غالباً به دلیل ناآگاهی، ناکافی بودن یا  عدم انتقال صحیح اطلاعات از مشکلاتی چون فقر، سطح سواد پایین، کمبود امکانات اجتماعی و شرایط نامساعد محیطی رنج می برند، که ضرورت تجدید ارزیابی مسئله سواد و نیاز اطلاعاتی در جوامع روستایی را ایجاب می کند. مردم روستا دارای رویکرد بسیار محافظه کار، سنتی و متعصب هستند. نگرش ها و الگوهای رفتار اجتماعی آنها توسط سنت ها دیکته می شود. آنها کاملاً به باورها، سنت و شیوه های قدیمی خود وابسته هستند. کسانی که مهارت اندکی دارند و یا حتی باید مهارت خواندن را نیز کسب کنند. صنعتگران، کشاورزان و بسیاری از اهالی روستا در این دسته قرار می گیرند، افرادی که بیشترین تعداد کاربران اطلاعات را در آفریقا تشکیل می دهند.
قنبری‌خشنود افزود: سعادت، پیشرفت و توسعه هر ملتی به توانایی آن ملت در دستیابی، تولید، دسترسی و استفاده از اطلاعات بستگی دارد. توسعه پایدار در مناطق روستایی تنها در صورت دستیابی به اطلاعات مؤثر، به موقع، بدون سوگیری، جامع و مرتبط با ساکنان روستا قابل دستیابی خواهد بود. دسترسی به اطلاعات رکن اصلی برای برخورداری از زندگی پرنشاط و استقلال فردی است. دسترسی به اطلاعات همچنین برای اطلاع مردم از حقوق، امکانات رفاهی و تأمین  نیازهای روزمره  برای غلبه بر محرومیت های اجتماعی بسیار مهم است.
وی نیاز کتابخانه‌های عمومی نیجریه را به این شکل برشمرد: مکان، اطلاعات بهداشتی، مسکن، اشتغال، حمل و نقل، جرم و امنیت، سیاست ها و دولت.
این کتابدار اظهار کرد: نیاز به اطلاعات، کنجکاوی را در جستجوی نوع یا قالب خاص اطلاعات بر می انگیزد. مردم اطلاعاتی را که به راحتی در دسترس و نزدیک آنها باشد، ترجیح می دهند. نیازهای اطلاعاتی زنان در جوامع شهری، معیارهای جستجو و رفتارهای اطلاعاتی ممکن است با زنان روستایی که نیاز اطلاعاتی آنها اصولاً جهت بقا است، متفاوت باشد. در حالی که نیازهای شهرنشینان ممکن است برای شغل و رشد آن باشد. کشاورز، صنعتگر و دیگر کارگران کم مهارت نیز برای ادامه کار و بقای زندگی خود به اطلاعات نیاز دارند. احتمالاً این دسته از افراد بیشترین تفاوت ها را از نظر نیازهای اطلاعاتی دارند و به دنبال رفتارهایی هستند که با همتایان خود در کشورهای توسعه یافته مقایسه می شوند.
قنبری‌خشنود افزود: در این مناطق اکثر کشاورزان و صنعتگران عموماً افرادی هستند که تحصیلات کمی دارند و یا فاقد تحصیلات هستند. به دلیل سطح پایین آموزش و عدم دسترسی به منابع اطلاعاتی، ممکن است آنها نتوانند چگونه نیازهای اطلاعاتی خود را مرتفع کنند و یا حتی اگر در صورت نیاز به اطلاعات، تمایل دارند که به صورت منفعلانه منتظر بمانند تا اطلاعاتشان برآورده شود به جای اینکه فعالانه سعی در برآورده کردن نیازهای خود داشته باشند.
وی تصریح کرد: اطلاعات برای وجود و بقای انسان ضروری است. بنابراین جوهره حیات هر جامعه سازمان یافته محسوب می شود. به همین دلیل است که از زمان پیدایش تمدن، انسان نه تنها برای مواجهه با زندگی روزمره خود، بلکه برای تجارت و حتی برای جلب کنجکاوی به اطلاعات نیاز دارد. اطلاعات ویژگی های خاصی دارد که آن را به یک منبع مهم توسعه تبدیل می کند.
این کتابدار مشکلات پیش روی کاتبخانه‌های روستایی بر اساس این تحقیق را این چنین طرح کرد: کمبود بودجه، نیروی كار بی انگیزه و ناکافی، کمبود امکانات آموزشی از جمله کتاب های درسی و مجلات آموزشی، کمبود فضا و عدم تأمین تجهیزات و تسهیلات و  عدم توجه به به نیازهای اطلاعاتی گروه های خاص.
قنبری خشنود ادامه داد: راهکارهای غلبه بر چالش های کتابخانه های روستایی نیز عبارت است از  توجه به نیازهای اطلاعاتی در زمینه های کشاورزی، بهداشت، مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، آموزش بی سوادان و کم سوادان و پیشگیری از بازگشت به بی سوادی و  آگاهی رسانی به مردم روستا پیرامون فرهنگ و سنت ها از طریق ارائه خدمات جنبی و برنامه هایی که جنبه سرگرمی و تفریح دارد.
وی خاطرنشان کرد: یک استراتژی که دولت غنا برای دستیابی به این مهم اتخاذ کرده است، ایجاد مراکز اطلاع رسانی عمومی (CIC)در مناطق روستایی در سراسر کشوراست. دیگر راهبردها عبارتند از: تبدیل کتابخانه ها به مراکز فعال جامعه و به عنوان مکانی برای تعامل شهروندان و ترویج و توسعه اقتصاد محلی؛ بهینه سازی زیرساخت ها برای برآورده ساختن نیازهای شهروندان و کارکنان؛ بهره گیری از اصول مدیریت مدرن، خلاقیت، ایجاد انگیزه و برنامه ریزی متناسب با نیازهای شهروندان؛ وجود کارکنانی آموزش دیده که در برخورد با کاربران و نیازهای آنها دارای ذهن پویا ،صادق، قابل اعتماد، فعال و خلاق هستند. خدمات عالی و رایگان  به کاربران بالفعل و پاسخگویی به نیازهای شهروندان و نهادهای جامعه.
این کتابدار گفت: ساكنان جوامع روستایی به اطلاعاتی در زمینه های زیر نیاز دارند: امور مربوط به بهداشت، مسائل مربوط به زندگی روزمره، نگرانیهای شغلی، وظایف دولت، آموزش و پرورش، مسائل مذهبی و تفریحی. اطلاعات جوهره ای است كه تقريباً در هر فعاليت انساني وجود دارد و نمي توان مورد غفلت قرار داد. ارزشهای اطلاعاتی در فرایند توسعه اصلی ترین مباحث گفتمان در میان کتابداران و سایر واسطه های ارائه اطلاعات بوده است. آفریقا نیز مانند سایر نقاط جهان در همه جنبه های زندگی تغییراتی را تجربه می کند: از ارزش های اساسی فرهنگی گرفته تا پیچیدگیهای فناوری که نه تنها چگونگی برقراری ارتباط، بلکه مفهوم زمان را نیز در برمی گیرد. در آفریقا روش های سنتی ارائه اطلاعات به مردم به ویژه افرادی که در مناطق دور افتاده زندگی می کنند وجود دارد. متأسفانه این مسأله، به ویژه برای افراد بی سوادی که قادر به خواندن و نوشتن نیستند مؤثر واقع نمی شود.
قنبری‌خشنود در این جلسه 3 پرسش مطرح کرد: اول در کتابخانه محل خدمت شما، خدماتی که ارائه می شود تا چه میزان متناسب با نیاز اطلاعاتی کابران و مراجعه کنندگان می باشد؟
دوم: مسائل و چالش ها در ارائه خدمات اطلاعاتی و کتابخانه ای در کتابخانه های روستایی کدامند؟
و سوم: با توجه به تجربه کاری خود و در نظرگرفتن رفتار اطلاعاتی کاربران، میزان تأثیر خدمات کتابخانه  در توسعه جوامع روستایی را چگونه ارزیابی می کنید؟
کمبود منابع در حوزه کتابخانه‌های روستایی
دکتر عاطفه زارعی، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد و مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان به عنوان سخنران اصلی این نشست اظهار کرد: در حوزه کتابخانه‌های روستایی با کمبود منابع مواجه هستیم که این مسأله باید برطرف شود، خوشبختانه مباحث این مقاله با ویژگی‌های کشور ما همخوانی دارد.
وی با بیان اینکه روستاهای ما  به سه بخش روستاهای برخوردار، کم برخوردار و محروم تقسیم می‌شوند که به شیوه‌های مختلف اعتبار برای آنها تأمین  و خدمات به آنها ارائه می‌شود، افزود: این مقاله به خواننده محتوا می‌دهد و می‌تواند مبنای شناختی بسیار خوبی قرار می‌گیرد. محور اصلی آن اطلاعات و توسعه پایدار بود و اطلاعات و توسعه پایدار در کتابخانه‌های روستایی به میان آمده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان همدان تصریح کرد:  برای مدیریت، سازماندهی و اشاعه در جامعه نیازمند این هستیم که نیازهای اجتماعی، سیاسی، آموزشی و فرهنگی را از طریق رفتارهای اطلاع یابی کاربران خودمان احصا کنیم.در بسیاری از روستاها نوع شغل، اطلاعاتی را که افراد امی‌خواهند و به دنبال آن هستند، مشخص می‌کند. همانطور که اشاره شد شکاف روستا با شهر در حوزه ارائه خدمات عمیق است و اگر در این حوزه قرار باشد، منبعی خلأ تأمین نیازهای اطلاعاتی را در روستاها تأمین کند، کتابخانه‌های روستایی هستند.
زارعی ادامه داد: ماهیت متنوع جوامع روستایی متفاوت و چند بعدی بوده و نیاز است که مسؤولان در سطح استان و کشور به این فکر باشند که اگر قرار است ما به توسعه پایدار برسیم، سند جامعی از نیازهای روستا داشته باشیم. در وزارت کشور سند جامع روستایی در حال تدوین است. اما ما به سندهای محلی هم نیاز داریم تا تفاوت‌ها  را درک کنیم. کتابدار باید نیازهای اطلاعاتی جامع خود را احصا کند. در کتابخانه‌های روستایی سعی می‌شود نیروی بومی استفاده شود، چون آنها با زبان، آداب و رسوم، با دین و مذهب روستا، مسائل سیاسی، اجتماعی و با ویژگی‌های جمعیت شناختی آشنایی دارد و می‌تواند نیازهای اطلاعاتی را به راحتی احصا و مسیر حرکت خود را مشخص کنند.
وی خاطرنشان کرد: توسعه پایدار فرایندی است که در استفاده از منابع، هدایت سرمایه گذار، جهت گیری توسعه، فناوری و تغییراتی که مبنایی برای حال حاضر و آینده است، باید مورد نظر قرار گیرد. این موارد که در برگیرنده تغییرات است،  برای سند جامع روستا نیاز است که شناخته شود. این سند در واقع موتور محرک توسعه متناسب و هماهنگ در حوزه مختلف میشود. در کل 17 هدف اصلی برای توسعه پایدار تعریف شده است، در بسیاری از جاها، نقش کتابخانه‌ها در توسعه اجتماعی بسیار پر رنگ است. کتابخانه‌ها امروز به مکان سوم تعبیر می‌شوند که باید فعالیت‌های فرهنگی و تعاملات اجتماعی در آن شکل گیرد. سالن مطالعه فقط باید سکوت حکم فرما شود و اگر نه سایر قسمت‌ها باید محیطی پویا داشته باشند.
عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان با بیان اینکه بسیاری از کتابخانه‌های ما در استان همدان ابتدا پیشینه روستایی داشتند گفت:  در سال 1325 حدود 75 سال قبل بحث کتاب رسانی به روستاها انجام می‌شده است و مباحث توسعه را در دستور کار خود قرار دادند. از سال 58 تا 62 جهاد سازندگی آغاز به ساخت کتابخانه‌های روستایی کرد. در سال 1375 روند توسعه کتابخانه‌های عمومی احیا شد و از سال 1383 نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ایجاد شد. بنابراین جامعه ما 75 سال است در بحث توسعه پایدار  تلاش می‌کند تا نیازهای اطلاعاتی را در زمینه آموزشی، کشاورزی، سیاست، بهداشت و سلامت، حقوقی، فرهنگی، اجتماعی و البته اقتصادی برطرف نماید. در اصل باید در یک کتابخانه یک روح اجتماعی بدمیم  تا به عنوان پایگاه اجتماعی موثق مطرح شود و نزد همگان اعتبار داشته باشد.نیروی انسانی متخصص و متعهد و در عین حال آشنا با مباحث اجتماعی در این حوزه بسیار مهم است.
دکتر زارعی اظهار کرد: بیش از 700 کتابخانه روستایی وجود دارد که 26 درصد کتابخانه‌های عمومی سراسر کشور را شامل می‌شود. همچنین 26 کتابخانه سیار وجود دارد، جمعیت روستاها نیز بیش از 20 میلیون نفر است که 26 درصد جمعیت کشور را شامل می‌شود. 227 هزار و 369 نفر  عضو کتابخانه‌های روستایی است که یک درصد جمعیت روستایی را تشکیل می‌دهند. ما در کشور ما با نسل جوانی سر و کار داریم که نیازمند این اطلاعات هستند. در روستاها شاهد هستیم که کتابدار روستایی ما مراجعه کنندگانی دارند که کتاب‌هایی مرتبط با شغل خود را طلب می‌کنند.
وی با بیان اینکه توسعه پایدار دارای سه وجه است، افزود: اول  بوم شناختی است  به طوری که کتابدار به محیط مسلط باشد و باید با تیزبینی مسائل را رصد کند، دوم اقتصادی و سوم اجتماعی است. در دل مسائل اجتماعی مسائل سیاسی و فرهنگی نیز نهفته است. ممکن است که کتابخانه یک مکان سوم در شهر است اما ممکن است در روستاها متفاوت باشد، اما در مجموع کتابخانه‌ها کانونی برای فعالیت فرهنگی و پایگاه اجتماعی هستند.  کتابدار نقشه جامعه را به سازمان مادر خود بدهد و بر اساس نقشه راه حرکت و مولفه‌ها را دنبال کند. کتابداران کتابخانه‌های عمومی وظایف سنگینی بر عهده دارند که با تعهد کامل وظایف خود عمل می‌کنند.
حسین رضایی، جامعه شناس نیز در باره مقاله ارائه شده تصریح کرد:  این مقاله با نگاهی ژرف به کتابخوانی، کتابداری، دانش شناسی و اطلاعات در کشورهای افریقایی نگاشته شده است.  البته نباید فراموش کرد که مختصات و مشخصات کشورهای افریقایی، با کشور ما تفاوت دارد. گفتمان کشورهای افریقایی و جنگ زدگی و عقب نگاه داشتن این کشورها  که بر اثر جنگ داخلی  و  حضور و نفوذ کشورهای استعمارگر به وجود آمده شرایط متفاوتی دارد. این کشورها به عنوان کشورهای روستایی یاد می‌شود و بالای 50 درصد جمعیت آنها در روستاها بوده و  به کشاورزی مشغول هستند. کشور ما از یک جامعه روستایی با سرعت بالا به کشور شهری بدل شد و حتی این شتاب همچنان ادامه دارد.
وی با بیان اینکه توسعه پایدار مفهومی است در برابر رشد به طوری که توسعه پایدار یعنی بهزیستن انسان اما رشد یعنی بزرگراه و پل و پاساژ و ... اظهار کرد: امروز روستاهای ما با مشکلات بسیاری مواجه هست که جوانان را مجبور می‌کند  به سمت شهرها حرکت کنند.
این جامعه شناس با اشاره به اینکه کتابخوانی یکی از مسائل مهم و حیاتی در حوزه توسعه پایدار است افزود: کتابخوانی و کتابخانه‌های در این حوزه بسیار موثر هستند اما همه چیز برای تحقق توسعه پایدار به حساب نمی‌آیند.
رضایی افزود: باید عدالت محقق شود و زندگی در روستا جذاب شود در غیر این روستا شاهد مهاجرت مردم به شهرها هستیم. ما باید سلسله نیاز روستایی را درک کنیم و  تقدمی در افزایش امکانات و ارتقا امید به زندگی در روستاها به وجود آیند. اگر جذابیت در روستا ایجاد شود و جوان روستا از آینده مطمئن شود، روستا را ترک نخواهد کرد. ما با این واقعیت مواجه هستیم که مردم از روستاها به شهرها مهاجرت می‌کنند به طوری که در حال حاضرافراد کهن سال و میان سال در روستاها ساکن هستند.
وی با بیان اینکه هر فردی که به کتابخانه مراجعه می‌کند باید احساس کند پس از مطالعه دنیای متفاوت را ببیند و به این شکل کتابخوان شده و دیگران را نیز به مطالعه دعوت می‌کند تصریح کرد: کتابخانه‌ها امروز با یک رقیب جدی به نام فضای مجازی مواجه هستند. باید به سمت کتابهایی که حجم اندکی دارند و با زبانی ساده  وروان اطلاعات می‌دهند رفت و آنها را در اختیار کتابخانه روستایی قرار داد. باید کتابهای مورد نیاز روستاها در اختیار آنها قرار گیرد.
در فضای کتابخانه‌ها باید فضای گفتمانی و دیالوگی شکل گیرد. به طوری که یک لیدر طرح مشأله کند و فتگو در فضایی دوستانه شکل گیرد.
 در ادامه زینب ستایش گرجی کتابدار کتابخانه امام علی روستای زاغه شهرستان بهار، زهرا باقری مداوم کتابدار کتابخانه فرهنگ روستای حسین آباد کارخانه قند و الهام نظری‌منظور کتابدار کتابخانه فرهنگسرای کسب و کار همدان به بیان تجربیات خود پرداختند.
تمرکز بر کتابخانه‌های روستایی اولویت انجمن علمی
دکتر محمد حسن زاده رئیس انجمن علی ارتقا کتابخانه‌های عمومی ایران نیز اظهار کرد: ما در انجمن بیشترین تمرکز را در کتابخانه‌های روستایی قرار دادیم، به طوری کمیته کتابخانه روستایی و عشایری را تشکیل دادیم و در محافل مختلف اهمیت کتابخانه‌های روستایی را گوشزد کردیم. تعداد روستاهایی که کتابخانه دارند، اندک هستند. قبل از رواج اینترنت و شبکه اجتماعی فرصت طلایی وجود داشت که مردم را به مطالعه عادت دهیم اما آن را داریم از دست می‌دهیم چرا که پس از رواج اینترنت افراد به کتابخانه مراجعه نمی‌کنند. اگر کتابخانه‌های عمومی روستایی را نیز تقویت نکنیم جایگاه خود را از دست می‌دهد.
وی افزود: برای تقویت کتابخانه‌ها، هر چه زودتر کتابخانه‌های روستایی را گسترش دهیم و در این حوزه این جنبش بزرگ ایجاد کنیم و با مشارکت همگانی ورود کنیم. ما هرچه می‌توانیم محتوا را به نیاز روستاییان و عشایر نزدیک کنیم. خوانش در جامعه روستایی با شهری کاملا متفاوت است. تلاش کنیم با لحاظ کردن نیازهای واقعی محتوا را توسعه دهیم. در گام سوم، خدمات بیرون از کتابخانه‌ای و منابع مکتوب ارائه دهیم.آداب و سنن  و فرهنگ شفاهی حائز اهمیت است و گردهمایی که مهم است، تقویت کنیم. کتابخانه‌ها را با شهرها و مراکز مجاور شبکه‌ای کنیم. در کشورهای اروپایی در روستاها، علاقمند بودند که از هم گسستگی شهر و روستا را با کتابخانه نزدیک کنند.
 
 [PageVisit]